เขาเดินเข้ามาด้วยเสื้อยืดสีแปลก กางเกงทรงโปร่ง แต่ไม่โคร่งเหมือนกางเกงพลีตสีดำที่เขาใส่จนชินตา

บ้านสุทธิสารที่มีประตูครัวติดกระจกทรงกลม มีเครื่อง iMac 27 นิ้วกลางบ้าน ใช้ทำคลอดหนังเด่น ๆ อย่าง See (พ.ศ. 2549), 36 (พ.ศ. 2555), Mary Is Happy, Mary Is Happy (พ.ศ. 2556) ตอนนี้ไม่มีใครอยู่แล้ว เขาย้ายไปอยู่บ้านใหม่ก่อนทำหนังเรื่องที่แล้ว FAST & FEEL LOVE เร็วโหด..เหมือนโกรธเธอ (พ.ศ. 2565) น้องชายของเขากลับจากเรียนที่สหรัฐอเมริกามาเป็นอาจารย์ที่เมืองไทย แม่ย้ายไปอยู่กับน้องชาย ส่วนพ่อของเขายื่นใบลาออกจากโลกไม่นาน

ไม่มีสิ่งใดไม่เปลี่ยนแปลง เสื้อผ้า บ้าน ชีวิต ความสัมพันธ์ ผมเข้าใจเรื่องนี้ แต่เพิ่งมารู้สึกมากก็เมื่อกลับมาคุยกับผู้กำกับอย่าง เต๋อ-นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ อีกครั้งในวาระหนังยาว Feature Film เรื่องที่ 7 HUMAN RESOURCE พนักงานใหม่ (โปรดรับไว้พิจารณา) หนังที่ตั้งคำถามตรงไปตรงมาว่า เราควรมีลูกเพื่อเผชิญโลกปัจจุบันนี้จริงหรือ

เป็นแฟนเต๋อ ก็เหมือนแฟนวง Moderndog บางคนอยากให้วงเล่นแบบอัลบั้ม Love Me Love My Life ไปตลอด แต่วงต้อง Move on ไปข้างหน้า เต๋อก็เช่นกัน เขามีแฟนที่ชอบหนังอย่าง 36, ฟรีแลนซ์..ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ หรือ ฮาวทูทิ้ง..ทิ้งอย่างไรไม่ให้เหลือเธอ แต่เขาต้องทิ้งอดีตเพื่อทำเรื่องใหม่ ไปข้างหน้าตลอดเวลา นี่คือชีวิตที่เขาเชื่อ

เต๋อทำหนังเหมือนไดอารี เป็นสิ่งเตือนความทรงจำในเวลานั้น งานของเขาจึงเปลี่ยนไปตลอดเวลา ตามชีวิตที่เปลี่ยนแปลง

ทำสัมภาษณ์เขาครั้งใด ปีไหน จึงไม่เหมือนเดิมสักครั้ง ผมแค่หวังว่าโทรศัพท์มือถือจะไม่งอแง บันทึกความคิดในวัยเข้าเลข 4 ของผู้กำกับที่ผมทำสัมภาษณ์บ่อยที่สุดคนหนึ่ง

เต๋อเล่าว่า เขารู้สึกว่าตัวเองเป็นผู้กำกับจริง ๆ ตอนทำหนัง ฟรีแลนซ์..ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ เสร็จ ตอนนั้นเขาอายุ 31 ปีนี้เขาอายุ 41 (และจะ 42 เมื่อหนังเรื่องใหม่เข้าฉาย) หนังเรื่องใหม่ HUMAN RESOURCE มีความสัมพันธ์บางอย่างกับเรื่องอายุและวัยที่เปลี่ยนไป เราชวนเขาคุยเรื่องนี้ รวมถึงรีวิวชีวิตช่วงทศวรรษหลังที่แสนหวือหวา มีเรื่องมากมายให้เล่า

10 ปีผ่านไป เขาคิดและผ่านอะไรมาบ้าง

เราอยากเล่ามันตรง ๆ

GDH เป็นบริษัทภาพยนตร์ที่ใช้พื้นที่คุ้มมาก เพราะมีสื่อสัมภาษณ์ผู้กำกับและนักแสดงบ่อย ๆ ห้องที่เตรียมไว้ไม่พอ เลยต้องปรับเปลี่ยนหมุนหามุมกันเท่าที่จะหาได้

รอบนี้ผมได้นั่งคุยในอดีตห้องฉายหนังเก่า ที่ตอนนี้ปรับเป็นกึ่งห้องครัวและห้องประชุม มีทั้งซิงก์ล้างจาน โต๊ะประชุม และจอโทรทัศน์ในที่เดียวกัน

ผมรู้ว่าทุกครั้งที่เต๋อทำหนังใหม่ เขาจะเริ่มด้วยคำถาม 1 ข้อที่เขาอยากหาคำตอบ และใช้หนังเป็นเครื่องมือในการค้นหา

คำถามรอบนี้ของ HUMAN RESOURCE คือคำถามที่ผู้นำครอบครัวต้องตอบเมื่ออายุเข้าหลักสี่ นั่นคือจะมีลูกมั้ย

“พอคิดเรื่องนี้ มันก็ไม่ได้จบที่เราอยากมีหรือไม่อยาก รักหรือไม่รัก การมีลูกครั้งหนึ่งจะสัมพันธ์กับทุกอย่าง เศรษฐกิจ การเมือง สังคม โลก ชีวิต เป็นเสมือนสปริงบอร์ดให้คิดเรื่องอื่น ๆ”

เขาเปรียบการมีลูกเหมือนพาพนักงานคนใหม่เข้าสู่บริษัทที่ชื่อว่าโลก หนังเรื่อง HUMAN RESOURCE คือการตั้งคำถามเกี่ยวกับที่ที่เราอยู่ ภาษาหนังแบบหนึ่งของเต๋อ คือการให้คนดูเป็นผู้สังเกตการณ์หรือ Observe เนื้อหาอยู่ห่าง ๆ ไม่ตัดสิน แค่ฉายภาพให้เห็นบรรยากาศโดยรอบ

“เรารู้สึกว่า Conflict ในชีวิตประจำวันมีเยอะขึ้น คำถามที่เรามีเวลาอ่านข่าว ดูคนหาเสียง อยู่ในห้องประชุมที่ทำงาน คำถามในใจพวกนี้ไม่เคยถูกเล่าเป็นหนังเต็ม ๆ มันถูกเคลือบไปอยู่ในเรื่องอะไรสักอย่าง แต่ครั้งนี้เราอยากเล่ามันตรง ๆ ไม่อยากเล่าเฉียด ไม่อยากเอาประเด็นนี้ไปพ่วงกับการผจญภัย ต้องเล่าเกี่ยวกับคนที่ทำงานอยู่ในออฟฟิศ คนทั่วไปที่อยู่ตามท้องถนน”

เต๋อยกตัวอย่างหนัง ฟรีแลนซ์..ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ ที่อยากเล่าเรื่องวิถีชีวิตคนทำงาน โดยเลือกเล่าผ่านหนังรัก ต้องให้น้ำหนักกับความสัมพันธ์ตัวละครครึ่งเรื่อง ต้องมีบทสรุป มันดีไปคนละแบบ รอบนี้เขาอยากไปอีกทาง

“นอกจากดูว่าตัวละครจะจัดการกับเรื่องพวกนี้อย่างไร มันเป็นคำถามโยนกลับไปหาคนดูด้วย ว่าคุณคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้ เพราะเรื่องในหนังมันธรรมดาซะจนมึงต้องเคยนั่งอยู่ในห้องนั้นสักครั้ง ไม่พูดแบบตัวละครด้วย แต่เคยคิดแบบเดียวกัน สังคมเราไม่ได้ปะทะกันแบบนั้น ทุกคนคิดว่า ‘ทำยังไงดีกับเรื่องนี้วะ’ ‘ไม่รู้เหมือนกัน’ สักพักก็ลืม ต้องไปทำอย่างอื่นหรือรู้สึกไม่อยากคิดเพราะจี้ใจดำเกินไป เราอยากทำหนังว่าด้วยการเผชิญปัญหาพวกนี้ แล้วคิดไปพร้อม ๆ กันว่า เราควรทำอย่างไร”

ใครอ่านถึงบรรทัดนี้และดูหนังแล้ว คงเข้าใจที่เขาพูดดี เต๋อตั้งใจให้หนังไม่มีคำตอบชัดเจน เนื้อเรื่องไม่เยอะ แต่เปิดกว้างทุกบทสนทนา

“ขึ้นอยู่กับว่าคนดูอายุเท่าไหร่ เจนฯ ไหน ใส่แว่นความคิดความเชื่อแบบไหนมองเข้าไป เราจะได้ความคิดเห็นที่แตกต่างกัน” เต๋อเล่าเหตุการณ์หลังทำกิจกรรม RoundShare ร่วมกับ นิ้วกลม (เอ๋-สราวุธ เฮ้งสวัสดิ์) ชวนคนดูหนัง HUMAN RESOURCES และแลกเปลี่ยนความคิดอย่างไม่ตัดสิน

ปัญหาในชีวิตยากจะหาคำตอบ บางทีเราต้องฟังคนหลายแบบพูด เพื่อจะประมวลหาคำตอบของตัวเอง

“มีคนหนึ่งถามว่า แล้วคุณสู้กับปัญหานั้นยังไง เขาบอกว่าไม่รู้ ผมก็แบบ ใช่ ตอนเขียนบทกูคิดอย่างนั้นแหละ

“วันนั้นที่ไปนั่งฟัง ในฐานะคนทำเรื่องนี้ รู้สึกดีมากว่าสิ่งที่เราถามก็เป็นสิ่งที่คนอื่นถาม และคนอื่นก็ยังไม่มีคำตอบเหมือนเรา บางทีเวลาคนสงสัยหรือมีคำถาม พยายามจะหาคำตอบ ถ้าไปเจอเรื่องที่ใกล้เคียงกับใจก็อาจจะรู้สึกว่าเป็นคำตอบ เช่น ฟังพอดแคสต์มา แต่เราค่อนข้างเชื่อว่าไม่ได้มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน แม้ว่าเราอยู่ในยุคที่คนพยายามจะให้มีคำตอบเดียวด้วยไลฟ์โค้ชทั้งหลาย จะได้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ บอกมาเลยดีกว่าต้องทำยังไง

“พอโตขึ้น เราว่าชีวิตไม่ได้ง่ายขนาดนั้น คุณเอา Solution ของอีกคนหนึ่งไปใช้ อาจจะผิดต่อชีวิตคุณก็ได้ คุณจะกลายเป็นอีกคนในสายตาคนอื่น ในจักรวาลของตัวเอง”

เราเป็นคนนอกที่มองเข้าไป

เขาเขียนบท HUMAN RESOURCES 1 ปี ขั้นตอนการเขียนบทหนัง 1 เรื่องของเต๋อไม่ซับซ้อน มีประเด็นคำถามหนึ่งในใจ เล่าผ่านสตอรีของตัวละครในแต่ละวัน

บทเวอร์ชันแรก ๆ มีพล็อตมากกว่านี้ เต๋อพยายามลดทอนให้เหลือแต่คำถามที่อยากพูดตรงไปตรงมา เลือกวิธีการเล่าที่เหมาะกับหัวข้อนั้น

เต๋อไม่เคยเป็นพนักงานออฟฟิศ แต่ต่อให้เป็นฟรีแลนซ์เขาก็ได้ทำงานกับคนที่อยู่ออฟฟิศ โดยเฉพาะการทำงานโฆษณาที่ทำให้คนดูเห็นงานเต๋อบ่อยขึ้น การได้ทำงาน เข้าร่วมประชุม ทำให้เห็นรายละเอียดชีวิต เข้าใจว่าความกดดันของพนักงานเงินเดือนคืออะไร

“ยิ่งเราไม่ได้ทำ เปรียบเทียบแล้วยิ่งเห็นได้ชัดว่าเราทำบางอย่างได้ เขาทำบางอย่างไม่ได้ ถ้าเกิดเราเป็นคนในนั้น เราอาจจะมองไม่เห็นมาก เพราะเราอยู่ในนั้น ไม่ได้รู้สึกเอ๊ะ เราเป็นคนนอกที่มองเข้าไปแล้วเห็นภาพรวมมากขึ้น

“เวลาโตขึ้น ไม่ว่าจะวงการไหน คุณจะไม่ค่อย Stereotype คนเท่าไหร่ คุณอาจจะพอกะได้บ้างว่ามันแถว ๆ ไหน แต่เวลาคุยดีเทลเราก็จะเห็นคนที่คิดไม่เหมือนเราเลย ไม่ได้รู้สึกว่าใครผิดเท่าไหร่ แต่ว่าถ้าเป็นเราอาจจะไม่ทำอย่างนั้น”

วัยนี้ วิธีการทำงานของเต๋อเปลี่ยนไป เขาชัดเจนในตัวเองมากขึ้นและคิดถึงภาพรวมมากขึ้น การทำหนังเยอะเรื่องบวกกับวัยที่เปลี่ยนไปมีผล ทำให้เขาชัดเจนขึ้นว่าอยากได้อะไร

“พอเราโตแล้วระดับหนึ่ง เราจะบอกว่าถ้าทำอันนี้แล้วไม่ได้ก็ไม่เป็นไร ตอนเด็กอาจยังอยากได้ทุกสิ่งทุกอย่าง คิดว่าถ้าเก่งกว่านี้เราจะได้ทุกอย่างมั้ยวะ แต่พอโตขึ้นจะเริ่มคิดว่าก็คงมีคนทำได้มั้ง เราอยากได้เวลาไปทำอย่างอื่นมากกว่า หรือทำอะไรที่สบายหน่อย แต่นอนหลับ”

ผู้กำกับบางคน ยิ่งแก่ ยิ่งทำหนังใหญ่ขึ้น เต๋อไม่คิดแบบนั้น

“เราไม่ได้รู้สึกว่ายิ่งโตยิ่งต้องทำให้สเกลใหญ่ขึ้น ผมคิดว่าถ้าทำแล้วมีประสบการณ์เท่านี้ก็ควรจะ หนึ่ง ทำได้ง่ายขึ้น ยกเว้นจะไปเริ่มสิ่งใหม่ ไม่ได้หมายถึงจะขี้เกียจนะ แต่บางอย่างเรารู้ว่าใช้แรงมากไปเหนื่อยเปล่า อาจจะตื่นเต้นกับผลลัพธ์ แต่ไม่แน่ใจว่าไอ้ความตื่นเต้นเพียง 1 วันนั้นคุ้มค่าการ Suffer 2 เดือนหรือเปล่า เราเลือก 2 เดือนที่เรียบสบายหน่อย สมองคุณเริ่มจำได้แล้วเวลาทำอะไรที่ Suffer เวลามันผ่านไปช้าเหลือเกิน คุณจะกัดกร่อนตัวเองว่า นี่กูทำอะไรอยู่”

การทำงานโฆษณามีส่วนช่วยในการทำหนัง และทักษะทำหนังก็กลับไปช่วยงานกำกับโฆษณา หลวมตัวขึ้น หาวิธีที่จะไม่เครียด แต่ได้ผ...

The Cloud

Message History

Delivery option(s)