De kottervisserij heeft 2026 afgesloten met een positief resultaat van 15 miljoen euro, maar dat is geen reden tot juichen. De winst is verre van voldoende voor investeringen in vernieuwing van de verouderde kottervloot. Dat concludeerde visserij-econoom Marc Robert van Wageningen Social & Economic Research (WSER) vrijdag 10 juli bij de jaarlijkse presentatie van Visserij in Cijfers.

Ruim 60 mensen waren naar Campus@Sea in Scheveningen gekomen waar Robert de financieel-economische resultaten over 2025 van de Nederlandse zeevisserij presenteerde. Het accent lag daarbij op de kottersector, waartoe de boomkor-, borden-, flyshoot- en garnalenvisserij behoren. Overigens was in de zaal geen visser te bekennen, maar was deze vooral gevuld met reders, (oud-)bestuurders van visserijorganisaties, financieel specialisten, NGO’s, journalisten en medewerkers van WSER, WMR en LVVN.

Meer goedkope soorten

Het positieve resultaat van 15 miljoen is wel een verbetering van twee miljoen euro ten opzichte van 2024. De 208 actieve kotters voerden 38 miljoen kilo vis en schaaldieren aan. De aanvoerwaarde bedroeg 196 miljoen euro.

Hoewel de visaanvoer met twee miljoen kilo toenam, daalde de totale opbrengst met acht miljoen euro. Robert: ‘De gemiddelde visprijs daalde vorig jaar met 5%. Dit is vooral te wijten aan schol. Er is sprake van onderbenutting van schol. Het bestand is goed, maar op de een of andere manier wordt de schol niet gevonden en gevangen. De aanvoer van deze platvis daalde vorig jaar dan ook met 11%, terwijl de prijs met 19% onderuit ging. Door de verminderde aanvoer is de handel op zoek gegaan naar alternatieven, met dalende prijzen van Noordzeeschol als gevolg.

‘Van een aantal andere vissoorten daalde de prijs eveneens. Daarnaast werden naar verhouding meer goedkopere soorten als wijting, schelvis en bot aangeland, wat de gemiddelde prijs eveneens drukte. De prijzen van veel dure soorten zoals tong, tarbot en griet bleven wel stijgen.’

Bordenvissers in de min

De garnalenvisserij deed het goed. Het nettoresultaat kwam uit op 8,1 miljoen euro. Ook de flyshootvisserij behaalde een positief resultaat, net als de boomkorvisserij. De flyshootvloot, die uit 20 schepen bestaat, zag het nettoresultaat toenemen van 0,5 miljoen euro in 2024 naar 3,7 miljoen euro vorig jaar, terwijl de 55 boomkorkotters, die overigens niet allemaal jaarrond met de boomkor vissen, de winst zagen stijgen naar 4,5 miljoen euro.

De bordenvissers waren de enige dissonant. Zij moesten een verlies van 1,2 miljoen euro incasseren. Volgens Robert is dit vooral te wijten aan de afnemende vangst van schol ten gunste van inktvis, die vooral door de flyshooters wordt gevangen. De aanvoer van inktvis nam vorig jaar met 3% toe.

Onzekerheden

De financiële resultaten laten te wensen over, zegt Robert. ‘De kotters zijn gemiddeld 39 jaar oud, maar de kleine marges en onzekerheid over visserijmogelijkheden beperken de investeringen. Het verdienmodel, beleidsruimte en betaalbaarheid van verduurzaming blijven kernvragen.’

Ook zijn er zorgen over de ontwikkeling van de gasolieprijs. Vorig jaar werd hier 44 miljoen euro aan uitgegeven, de grootste kostenpost voor de kottersector. Er werd gemiddeld 0,57 euro per liter betaald, tegen 0,64 euro in 2024. Maar de afsluiting van de Straat van Hormuz zorgt voor grote prijsschommelingen, die gevolgen kunnen hebben voor de rentabiliteit in 2026.

Tekst gaat verder onder de foto

De panelleden Roy de Winter, Arie Mol, Pim Visser Christine Absil en Mike Turenhout (vlnr) discussieerden onder leiding van Geert Hoekstra over verduurzaming in de visserij.

Werkgelegenheid

In 2025 vonden 776 bemanningsleden emplooi op de Nederlandse kottervloot. Het aantal Nederlandse bemanningsleden neemt al jaren af. Het vak van visserman is steeds minder in trek en bemanningstekorten zijn inmiddels een structureel probleem. Het tekort wordt opgevuld door buitenlandse opvarenden, vooral uit Polen en de Filipijnen. Die zijn met name werkzaam op de grote kotters.

We mogen niet in nostalgie blijven hangen

De recente sanering in 2023 van ruim 50 grote kotters heeft evenwel ook een bres geslagen in de werkgelegenheid. Dit jaar zullen ook ruim 50 garnalenkotters door sanering uit de vaart worden genomen. Volgens Robert zal dit het aantal arbeidsplaatsen nog eens met ruim 100 doen afnemen. Dit zal in de cijfers van 2026 zichtbaar worden. Dan is het aantal bemanningsleden op de Nederlandse kottervloot in tien jaar tijd gehalveerd.

Positief

Ondanks de gevaren die boven de markt hangen, is Robert redelijk positief over de vooruitzichten voor dit jaar. ‘De vangsten en aanvoer zijn redelijk goed, ondanks de hogere gasolieprijs door de oorlog. Om de vissers financieel te ontlasten is een compensatieregeling in de maak.’

Paneldiscussie

Na de cijferpresentatie was er onder leiding van Geert Hoekstra van WSER een paneldiscussie over de economische haalbaarheid van verduurzaming in de visserij. De panelleden Pim Visser, Arie Mol, Mike Turenhout, Christine Absil en Roy de Winter gingen met elkaar in gesprek. De Winter, assistent professor aan de TU Delft, onderzoekt momenteel de kansen voor batterij-elektrische garnalenkotters. Om gewicht te besparen wordt daarbij gedacht aan de ontwikkeling van een kunststof casco.

Arie Mol van het Visserij Innovatie Netwerk betoogde dat verduurzaming niet begint bij nieuwbouw. ‘Eerst innoveren in vistuig, energieverbruik naar beneden, kijken welke energiedrager daarbij past en dan pas een nieuw schip.’

Pim Visser, oud-visserijbestuurder, maar nog volop actief in andere functies in de visserij, wees erop dat innovatie hard nodig is, maar wel betaalbaar moet zijn. Zonder goed verdienmodel is vernieuwing onmogelijk. ‘We mogen niet in nostalgie blijven hangen. Realistisch innoveren is nodig.’

Volgens mariene bioloog Christine Absil van het keurmerk MSC is de EU-consument overtuigd dat visserij duurzaam moet zijn. De visserij wordt volgens haar afgerekend op klimaatimpact.

Mike Turenhout, directeur van de Visfederatie, wees op het belang van behoud van een eigen visserijsector. ‘Zo niet, dan mis je draagkracht en beleving en als er geen gevoel is met vis wordt het heel moeilijk om die te verkopen.’

The post Resultaat kottersector laat geen ruimte voor investeringen first appeared on Schuttevaer.nl.

Schuttevaer.nl

Message History

Delivery option(s)